Çeviri: mets & Nocty
Beni uyandırmadın.
Uyuyordun.
Uyandırmadın çünkü, bensiz daha iyi kahvaltı yapabileceğini düşündün.
Sana yumurta kaynattım, bak. Seni görmek istemeseydim...
...sana yumurta kaynatmazdım. Çay mı, kahve mi?
Acaba bir kadın, uzun süre sana katlanıp,
...aklından geçen şeyleri çözebilir mi?
Bu gece ne yapıyorsun?
Kızımı göreceğim.
Kızın mı? Ondan pek söz etmezdin.
Öyle mi?
Bir yıldır yurtdışındaydı.
Çay mı demiştin?
Ben gidiyorum.
Kızınla sana iyi eğlenceler.
Bilet, lütfen!
Biletler! Afedersiniz.
Biletler!
Biletler lütfen.
Hey, sen!
Ayakların, ayakların.
Çocuk.
Kalk.
Sorun değil.
Nerede oturuyorsun?
Burası. Şimdi kendime gelirim. Teşekkürler.
Hoşça kal!
Kendine iyi bak.
Onun için endişelendim. Kötü gibi.
Doktora ihtiyacı olmadığını söylüyor.
- İhtiyacı var. - Doktora ihtiyacım yok.
- İyi o zaman. - Peter.
Bu konuda tartışmayacağız.
Kaç yaşında demiştiniz?
Michael on beşinde.
Kızıl hastalığı.
En az, birkaç ayını yatakta geçirecek.
Tamamen ayrı tutulacak.
Emily, çık dışarı. Hastalık bulaşıcı.
Emily!
Nasılsın?
Daha iyi.
Hastalandığım gün...
...bir kadın bana yardım etti.
Yardım mı etti?
Evet, beni eve getirdi.
Adresi var mı?
- Merhaba! - Evet?
Size teşekkür etmek için bu çiçekleri getirdim.
Oraya bir yerlere koy.
Daha önce gelmek isterdim ama üç aydır yataktaydım.
- Şimdi daha iyisin. - Evet, teşekkür ederim.
- Hep böyle zayıf mısındır? - Hayır, daha önce hiç hasta olmamıştım.
İnanılmaz sıkıcı bir durum. Yapacak bir şeyin olmuyor.
Canım kitap bile okumak istemedi.
Tekrar teşekkür ederim.
Bekle.
Seninle yürüyeceğim. İşe gitmem gerek.
Üstümü değiştirinceye kadar girişte bekle.
Alt katta iki tane daha kovam var.
Onları doldurup yukarı getirebilirsin.
Çok komik gözüküyorsun. Kendine bir bak, çocuk.
Eve böyle gidemezsin.
Elbiselerini çıkar. Sana banyoyu hazırlayayım.
Her zaman pantolonla mı banyo yaparsın?
Sorun değil, bakmayacağım.
Sana havlu getireyim.
Demek, bu yüzden geri geldin.
Çok güzelsin.
Neden söz ediyorsun?
Bana bak, çocuk.
Yavaş.
Yavaş...
Anneni endişelendirdin.
Kaç kez daha, özür dilerim demem gerekiyor?
- Onu korkuttun. - Kayboldum. Hepsi bu.
Bu yüzden geç kaldım. Biraz daha alabilir miyim?
Nasıl oluyor da birileri kendi şehrinde kaybolabiliyor?
Kaleye doğru gitmek istedim, bir baktım spor sahalarına gelmişim.
- Tam ters yöndeler. - Üstüne vazife değil.
- Yalan söylüyor. - Yalan söylemiyor.
Michael, asla yalan söylemez.
Baba, yarın okula gitmeye karar verdim.
- Doktorun üç hafta daha dinlenmen gerektiğini söylüyor. - Ben gidiyorum.
Peter!
Böyle mi?
Evet böyle.
Çok hızlı değil.
Sorun yok.
Yeniden yap.
Adın ne?
- Ne? - Adın.
- Neden öğrenmek istiyorsun? - Üçüncü kez buradayım.
Adını öğrenmek istiyorum. Bunun nesi yanlış?
Hiçbir şeyi, çocuk.
Bunda bir yanlış yok.
- Adım Hanna. - Çok şüpheci biri gibisin.
- Seninki ne çocuk? - Michael.
Michael mı?
Demek Michael ile birlikteyim.
Hanna.
Gizlilik kavramı, Batı edebiyatının ana fikrini oluşturur.
Karakterin bütün düşüncesi...
...ellerinde özel bilgiler olan kişiler tarafından...
...şekillendirilir, diyebilirsiniz.
Bunu, çeşitli nedenlerle,
...bazen ahlaksızca, bazen soyluca...
...belli ettirmeden yapmaları istenir.
Ne konuda eğitim aldığını hiç söylemedin.
Eğitim mi?
Okulda.
- Yabancı dil öğreniyor musun? - Evet.
- Hangi dilleri? - Latin.
Latince bir şeyler söyle.
Romalı şair Horace'den.
Güzelmiş.
Yunanca da ister misin?
Güzelmiş.
Nasıl bunu diyebiliyorsun?
Anlamı konusunda bir fikrin olmasa da bunu nasıl biliyorsun?
Almanca aldığın dersler neler?
Bir oyunun dersini alıyorum.
Gotthold Ephraim Lessing adında biri tarafından yazılmış. Adını duymuş muydun?
Oyunun adı Emilia Galotti. Okuyabilirsin.
Seni dinlemeyi tercih ederim.
Pekâlâ.
Bölüm bir. Sahne bir.
Yer: Prensin odalarından biri.
Prens.
Pek iyi değilim.
Devam et.
Şikâyetler, sadece şikâyetler.
Tanrı aşkına, çalışmak için yaşamak diye bir şey var mı?
Sadece, insanların aslında bizi kıskandığını düşün.
Bunda iyisin, değil mi?
Neyde iyiyim?
Okumada.
Komik olan ne?
Herhangi bir şeyde iyi olduğumu hiç düşünmemiştim.
Ne yapıyorsun? Bu ne böyle?
Neden beni tanımıyormuş gibi davrandın?
Sen beni tanımak istemedin! İlk vagonda olduğumu görebilirdin.
- Öyleyse neden gidip ikinciye oturdun? - Ne yapıyorum diye düşündün?
- Neden orada olduğumu düşündün? - Nereden bilebilirim?
Bütün gün çalıştım. Banyo yapmak...
...ve yalnız kalmak istiyorum.
Lütfen gider misin?
Seni üzmek istememiştim.
Beni üzmeye gücün yetmez.
Beni üzecek kadar önemin yok.
Ne diyeceğimi bilemiyorum.
Daha önce bir kadınla birlikte olmamıştım.
Dört haftadır birlikteyiz.
Sensiz yaşayamam.
Yaşayamam.
Bu düşünce bile beni tüketiyor.
İkinci vagona geçtim çünkü, beni öpmek isteyeceğini düşündüm.
Çocuk, tramvayda sevişebiliriz diye mi düşündün?
Dediğin doğru mu?
Senin için hiç önemim yok mu?
Beni affedecek misin?
Beni seviyor musun?
- Yanında kitap var mı? - Evet var.
Sabah yanıma bir tane aldım.
- Adı ne? - Homeros'un Odise Destanı.
Ev ödevim.
Yaptığımız şeylerin sırasını değiştiriyoruz.
Önce bana okuyacaksın, çocuk. Sonra sevişiriz.
- Homeros'un Odise Destanı. - Odise ne demek?
Yolculuk. Yolculuk olduğunu söylüyor.
Güzel.
İlham perisi, bana adamın şarkısını söyle, mücadelenin ustası olan adamın...
...Truva'nın kutsal tepelerini yağmaladıktan sonra...
- ... tabii ki atını yeniden süren adamın. - Gel buraya!
Adam, kadının ellerini dudaklarına bastırdı.
Kadın ölmüştü.
Bütün yardımı... ihtiyacı olanlarla paylaştı.
Uzaklarda bir yerlere uzanıp, bir yatak odası büyüklüğünde...
...her tarafı asmalarla bezenmiş küçük bir açık alana geldim...
...orada uyuyakalmış bir adam buldum...
...vay canına! Bu benim ihtiyar Jim'di!
Karaya çıktığında sesimi duyurabilecek kadar...
...sana yaklaşmış olacağımı düşünmüştüm...
...ama o evi görünce yavaşladım
"Lady Chatterley, adam içine girerken...
...çıplak vücudunu üzerinde hissetti.
Bir ara, adam hala onun içindeyken...
İğrenç bir şey bu.
Bunu nereden aldın?
Okuldaki birinden ödünç aldım.
Kendinden utanmalısın.
Devam et.
Şiddetli bir tayfunda milyarlarca sarımsı mavi midye kabarcıkları
Bu su! Hep ne olmak istemişsindir?
- Viski... Viski! Gök gürültüsüyle, viski.
Viski mi? Ciddi olamazsın.
Bugünlük bu kadar yeter, çocuk.
Acaba, birkaç gün için izin alabilir misin?
Belki bir geziye çıkabiliriz.
- Ne tür bir geziye? - Bisikletle tatil.
Sadece iki gün için.
Rotamızı çizecek bir rehberim var.
Bak. Ne düşünüyorsun?
Bence plan yapmak hoşuna gidiyor, değil mi?
Korkmamıştım.
Hiçbir şeyden korkmamıştım.
Daha fazla acı çektikçe, daha fazla âşık oluyordum
Tehlike aşkımı daha da büyütüyordu.
Keskinleştiriyor. Lezzet katıyordu.
İhtiyaç duyacağın tek melek ben olacağım.
Başlangıçtaki hayatından çok daha güzel bir hayat yaşayacaksın.
Cennete geri alınacak ve sana bakıp şöyle denilecek...
...sadece tek bir şey ruhun eksikliğini tamamlayabilir, bu şey de aşktır.
- Merhaba. - Merhaba.
- Affedersiniz. - Merhaba.
Ne almak isterdiniz?
Ne istersin?
- Siparişi sen ver. Aynısından ben de alacağım. - Pekâlâ.
İki adet tereyağlı ekmek, iki patates salatası ve iki bira lütfen.
- Teşekkür ederim. - Teşekkür ederim.
- Umarım anneniz memnun kalmıştır. - Teşekkür ederim.
Yemekler çok hoşuna gitti.
Haydi.
Burası. Nereye gittiğimizi göstereyim.
Sorun değil çocuk.
Öğrenmek istemiyorum.
- Ne yapıyorsun? - Şiir yazıyorum. Senin hakkında.
- Dinleyebilir miyim? - Hazır değil.
Bir gün okurum.
- Günaydın Henry. - Günaydın Bay Berg.
- Duruşmanız 306 numarada. - Teşekkür ederim.
- Michael, iyi misin? - İyiyim.
- Acele etsen iyi olur. Kadının nasıl biri olduğunu biliyorsun. - Gördüğün gibi acele ediyorum!
İyi şanslar.
Lütfen ayağa kalkın!
Lütfen oturun.
Savunma lütfen!
Geliyorlar.
- Merhaba. - Merhaba.
- Ne dedi sana? - Günaydın, hanımlar.
Baylar, lütfen yeni okul arkadaşlarınıza hoş geldiniz deyin, onlara nazik davranın.
- Oturun! - Selam!
- Adım Sophie. - Ben de Michael.
"Odise Destanı "
Kitaplarınızı çıkarın.
Herkes Homeros'un eve dönüşü işlediğine inanır.
Aslında, Odise Destanı seyahat ile ilgili bir kitaptır.
Ev, hayallerin...
Berg, rahatsız etmek istemezdim ama Sophia'yı değil, Homeros'u inceleyecektik.
- Harika, değil mi? - Harika.
Muhteşem bir yaz olacak.
- Neden erkenden gidiyorsun? - Hep erken gider.
- Mutlaka gitmen gerekiyor mu? - Yarın görüşürüz.
Geç kaldım, kusura bakma.
Okulda biraz oyalandım.
Yeni bir kitabım var.
"Küçük Köpekli Kadın "
Yazarı, Anton Çehov.
“Gezide yeni bir sima belirdiğine dair bir söylenti dolaşıyordu...
...küçük köpekli bir kadın. ”
Schmitz! Bir dakika lütfen!
Hakkındaki raporları okudum. Her birisi... Harika işler.
Ofiste çalışacaksın.
Terfi ettin. Tebrik ederim.
Haydi, gidelim buradan...
Haydi, Michael. Gidiyoruz. Haydi!
Haydi, Michael.
Bu, doğum günün için bir sürpriz olabilir.
- Haydi! - Sorun ne?
- Üzgünüm. Gerçekten. - Hoşuna gideceğini düşünmüştük.
Biramız var, dans edeceğiz.
Birine söz verdim.
Michael? Lütfen!
"Göl kıyısındaki yıldızların yansıması ve ışıklar...
...titreşip ürperdiler. "
- Çocuk... Çocuk. - Ne?
- Kes. - Şimdi ne oldu?
Yanlış bir şey yok.
Bir şey yok.
Biliyor musun? Asla sormuyorsun.
Asla benim nasıl olduğumu sormuyorsun.
Sen de hiç söylemiyorsun.
Rastlantı işte, doğum günüm olacağı tuttu.
Bugün doğum günüm, hepsi bu.
Aslında, doğum günümün ne zaman olduğunu hiç sormadın ki.
- Kavga mı istiyorsun, çocuk? - Hayır, kavga falan istemiyorum.
- Derdin ne senin? - Sana ne ki bundan?
Hep senin sözün geçiyor. Her zaman!
Sen ne istersen onu yapıyoruz. Hep sen ne istiyorsan o.
- Arkadaşlarım bana bir parti düzenliyordu! - O halde burada ne arıyorsun?
Partine geri dön. İstediğin şey bu mu?
Özür dilemesi gereken kişi hep ben oluyorum.
Özür dilemene gerek yok. Kimsenin özür dilemesine gerek yok.
"Savaş ve Barış " çocuk.
Şimdi arkadaşlarına geri dönmelisin.
İyi misin?
Bu o.
Güzel.
Çocuğa yiyecek bir şeyler getirin.
Sanırım, hepimiz sonunda bize geri döneceğini biliyorduk.
Bay Berg. Saat sekiz.
Kızınız...
Teşekkürler.
Julia.
- Bekletmedim değil mi? - Erken gelen bendim.
Tekrar hoş geldin.
Nasıl karar vereceksin?
Bilmiyorum.
Sanırım, Berlin'e döndüğüm için mutluyum.
Anneni gördün mü?
Biraz uzaklaşmak istemiştim, hepsi bu.
Paris'e gittim, ama bu herhangi bir yer de olabilirdi.
Anne babandan uzaklaşmak mı?
Zor birisiydim, farkındayım.
Sana karşı her zaman açık yürekli değildim.
Hiç kimseye karşı açık yürekli değilim.
Mesafeli olduğunu biliyordum.
Bunu hep, benim suçum diye kabullenmiştim.
Julia...
Nasıl hatalı olabilirdin ki?
- Sonra görüşürüz. - Sonra görüşürüz.
- İyi geceler, baba. - İyi geceler.
Özel seminer grubunda olanlar,
...lütfen sınıfta kalsın.
Profesör Rohl birazdan burada olacak.
Pekâlâ. Oldukça küçük bir grup olduk gibi.
Küçük ve seçkin bir grup.
Sıra dışı bir seminer olacağına şüphe yok.
Listeyi okuyarak başlayacağız, beyler.
Karl Jaspers.
- Ve bayanlar. - "Alman Suçlunun Sorgulanması."
Demek, buralarda oluyorsun.
Evet.
İçeri gel.
- Çalışmayı ciddiye alıyorsun. - Bilmem.
Oldukça ağırbaşlı bir çocuksun.
Böyle yetiştirildim.
Peki ya sen? Sen ağırbaşlı mısın?
Bu gece çalışmak istediğinden emin misin?
Evet...
...ama her gece çalışmayacağım.
Yarın görüşürüz.
- Evet. Aynen. - Tamam.
Yardım ister misin?
- Bu kadar polis neden? - Göstericiler konusunda endişeleniyorlar.
- Onlar için mi yoksa onlardan mı endişeleniyorlar? - İkisi de.
Tam bir sirk gibi.
Herkes ayağı kalksın!
Tüm fotoğrafçılar lütfen dışarı çıksın.
Duruşma başlamıştır. Lütfen, oturun.
Yapacağım ilk şey, sanık avukatlarının...
...önergelerini dinlemek olacak.
Sanıkların, önümüzdeki dava sonuçlanmadan hapiste kalmasına...
...gerek olmadığı hakkında fikir beyan edecekler.
Kalem ister misin?
- Kalemim var. - Hanna Schmitz.
- İsminiz Hanna Schmitz mi? - Evet.
Daha sesli konuşabilir misiniz lütfen?
- İsmim Hanna Schmitz. - Teşekkürler.
- Doğum tarihiniz 21 Ekim 1922 midir? - Evet.
Hermannstadt Şehrinde oturuyorsunuz.
- Ve şu anda 43 yaşındasınız. - Evet.
- SS'e 1943 yılında mı katıldınız? - Evet.
Katılma sebebiniz neydi?
O sıralarda Siemens fabrikasında çalışmıyor muydunuz?
Evet.
Kısa bir süre önce terfi almanıza rağmen,
...neden SS'e katılmayı tercih ettiniz?
- İtiraz ediyorum. - Sorumu farklı bir şekilde soracağım.
SS'e özgürce katılıp...
...katılmadığını öğrenmek istiyorum.
Özgür iradesi ile.
- İş imkânları olduğunu duymuştum. - Devam edin.
SS'in insanları işe aldığını duyduğumda...
...Siemens'ta çalışıyordum.
Sizden yapılması istenecek işin ne olduğuna dair fikriniz var mıydı?
Gardiyan arıyorlardı.
- Bu işe başvurdum. - İlk olarak Auschwitz'te mi çalıştınız?
- Evet. - 1944'e kadar.
Sonra da Krakov yakınlarında daha küçük bir kampa mı gönderildiniz?
- Evet. - İyi misin?
- 1944 kışında, ölüm yürüyüşleri adı verilen... - Evet, iyiyim.
...mahkûmların batıya gönderilmesine yardım ettiniz mi?
- Ne düşündün? - Bilmiyorum.
Pek de beklediğim gibi değildi.
Değil miydi? Ne açıdan? Ne bekliyordun ki?
Heyecanlandı diye düşündüm.
Heyecanlanmak mı? Neden?
Neden heyecanlandığını düşündün?
Adalet olduğu için.
Topluluklar, ahlâk denilen bir şey tarafından idare edildiklerini düşünürler.
Ama bu yanlıştır.
Yasa denilen bir şey tarafından idare edilirler.
Sadece Auschwitz'te çalıştığınız için herhangi bir şeyle suçlanmazsınız.
Auschwitz'te 8 bin kişi çalışmıştı.
Tam olarak 19 kişi hüküm giydi ve sadece altısı cinayet nedeniyleydi.
Cinayeti kanıtlamak için kastı da kanıtlamalısınız.
Yasa budur.
Soru hiçbir şekilde "Bu yanlış mıydı?" olmamalı...
..."Bu yasal mıydı?" olmalıdır.
Bizim yasalarımıza göre de değil. Hayır!
- O zamanki yasalara göre. - Ama bu...
- Ne? - ...dar görüşlü değil mi?
Evet. Yasalar dar görüşlüdür.
Diğer taraftan,
...diğer insanları öldüren insanların bunun yanlış olduğunu...
...düşünme eğilimi içinde olduklarından da şüphe duyarım.
Bayan Schmitz, bu kitabı biliyor musunuz?
Bayan Schmitz, bu kitabı biliyor musunuz!
- Evet. - Bazı kısımları...
...hâlihazırda mahkemede okundu.
Kurtulan birisi tarafından yazılmış...
...hayatta kalan bir mahkûm...
...İlana Mather.
Çocukken kamptaydı, değil mi?
- Annesi ile birlikteydi. - Evet.
Kitapta, bir seçim işlemini tarif etmiş.
Her ay, o ayki işler bittiği zaman,
...altmış tutuklu seçilir...
...ve bu kişiler, çalışma kamplarından Auschwitz'e geri gönderilirmiş.
Bu şekilde mi olurdu?
Evet, bu şekilde olurdu.
Şimdiye kadar, sanık arkadaşlarınızın her birisi...
...bu işlemin parçası olduklarını özellikle reddettiler.
Şimdi, size soruyorum.
Bunun bir parçası mıydınız?
Evet.
Yani, bu seçimin yapılmasına yardım mı ettiniz?
- Evet. - Bunu kabul ediyor musunuz?
O halde...
...bu seçimin nasıl yapıldığını anlatın.
Altı gardiyan vardı...
...biz de kişi başına on insan seçmeye karar verdik.
Her ay yaptığımız şey buydu.
Herkes 10 kişi seçiyordu.
Sanık arkadaşlarınızın da bu işlemin bir parçası olduğunu mu söylüyorsunuz?
Hepimiz yaptık.
Hepsi bunu inkâr ediyor olsalar bile mi?
"Biz, hepimiz" demek "Yalnızca ben" demekten daha kolay...
...değil mi Bayan Schimitz?
Bu kadınları...
...ölüme gönderdiğinizin farkında değil miydiniz?
Evet, ama yeni gelenler vardı. Sürekli yeni kadınlar geliyordu.
O yüzden... eskiler, yenilere yer açmak zorundaydı.
- Anladığınıza emin değilim... - Herkese bakamıyorduk.
- Yer yoktu. - Hayır.
Ama demek istediğim...
Başka türlü anlatayım:
Yer açmak için, kadınları seçip...
..."Sen, sen ölüme gönderileceksin" mi diyordunuz?
Siz olsanız ne yapardınız?
Siemens'teki işimden ayrılmamam mı gerekirdi?
Bayan Mather, sizi bekliyorlar.
Haydi, git!
- Michael nerede? - Bilmiyorum.
Kitabınızda, seçim işlemini tarif ediyorsunuz.
Evet.
Orada çalıştırılıyordunuz, işlerine yeterince yaramadığınızda...
...Auschwitz'e ölüme gönderiyorlardı.
O seçimi yapan insanlardan burada, aramızda olan kimse var mı?
Evet.
Onları teşhis etmenizi istiyorum. Lütfen, onları parmağınızla gösterir misiniz?
O...
...ve o.
O.
Ve o.
O.
Ve o.
Teşekkür ederim. Lütfen, devam edin.
Her gardiyan, belli sayıda kadını seçerdi.
Hanna Schmitz ise farklı bir şekilde seçim yapardı.
Farklı şekil nasıldı?
Onun gözdeleri vardı.
Kızlar, genelde genç olanlar.
Bu, hepimizin dikkatini çekmişti...
...onlara yiyecek ve uyuyacak yer veriyordu.
Geceleri ise, onları yanına çağırıyordu.
Hepimiz sanmıştık ki...
...yani, ne sandığımızı tahmin edebilirsiniz.
Ve sonra anladık ki, bu kadınlara yüksek sesle kitap okutturuyordu.
Ona kitap okuyorlardı.
Önce, bu gardiyan... bu gardiyanın...
...daha hassas, daha insancıl, iyi kalpli olduğunu düşünmüştük.
Genellikle zayıf, hasta olanları seçerdi.
Onları ayırırdı. Hatta neredeyse onları korur gibiydi.
Ama onları daha sonra ölüme yolladı.
Buna iyi kalplilik mi denir?
Şimdi toplu yürüyüş konusuna gelmek istiyorum.
Anladığım kadarıyla, siz ve kızınıza aylar boyunca zorla yürüyüş yaptırıldı.
Evet. 1944 yılının kışıydı. Kampımız kapatıldığı için...
...taşınmamız gerektiği söylendi. Ama plan her gün değişip duruyordu.
Her tarafımızda kadınlar, karlar içinde ölüyordu.
Yarımız, toplu yürüyüş sırasında öldü. Kızımın kitabındaki tabiriyle...
...bu bir ölüm yürüyüşünden çok, ölüm koşusu gibiydi.
Lütfen, bize kilisedeki geceyi anlatın.
O gece, başımızın üstünde bir çatı olduğu için aslında şanslı olduğumuzu düşünmüştük.
Devam edin...
Bir köye varmıştık...
...gardiyanlar, her zamanki gibi en iyi yeri seçip, papazın evine gittiler.
Ama bizim de kilisede uyumamıza izin verdiler.
Gece yarısı bir bombardıman saldırısı oldu.
Kilise isabet aldı.
İlk başlarda, yangının sadece sesini duyabiliyorduk. Yangın, çan kulesindeydi.
Sonra, yanan kirişleri...
...ve onların zemine çarpışını gördük.
Herkes koşuşturdu...
...kapılara koşuşturdu.
Ama kapılar dışarıdan kilitlenmişti.
Kilise yanıyordu ve kapıları açmaya hiç kimse gelmedi,
...bu doğru mu?
Hiç kimse.
Hepiniz canlı canlı yanıyor olmanıza rağmen, açılmadı mı?
İçeride kaç kişi öldü?
Herkes öldü.
Ama siz kurtuldunuz...
Teşekkür ederim.
Bugün, bu ülkeye ifade vermeye geldiğiniz için...
...size teşekkür ediyorum.
Bilmiyorum. Artık burada ne yaptığımızı bilmiyorum.
Bilmiyor musun?
Bize avukat gibi düşünmemizi söyleyip duruyorsun...
...ama bu konuda çirkin bir durum var.
- Nasıl yani? - Bu Almanların başına gelmedi.
Yahudilerin başına geldi.
- Ne yapmaya çalışıyoruz? - Anlamaya çalışıyoruz!
Altı kadın üç yüz Yahudi’yi bir kiliseye kilitledi ve yanmalarına izin verdi.
Burada anlayacak ne var?
Söyle bana, sana soruyorum. Burada anlayacak ne var?
Bu davaya inanarak girmiştim. Harika olduğunu düşünüyordum.
Şimdi ise, sadece dikkat dağıtmaca diye düşünüyorum.
Öyle mi? Dikkati nereden dağıtacak?
Altı kadın seçer, onları kanun önüne getirirsiniz...
...ve "İşte kötü olanlar, işte suçlu olanlar. " dersiniz.
Çünkü kurbanlardan bir tanesi kitap yazmayı başarabilmiştir!
Bu yüzden, onlardan başka mahkemede olan yok.
Avrupa'da toplam kaç kamp vardı biliyor musunuz?
İnsanlar, herkesin ne kadarını bildiğini konuşup duruyor.
"Kim biliyordu?" "Ne biliyorlardı?" Herkes biliyordu!
Ailelerimiz, öğretmenlerimiz. Asıl soru bu değil.
Sorulması gereken "Bunun olmasına nasıl izin verdiniz?" olmalı.
Daha da iyisi, "Gerçeği öğrendiğinizde neden kendinizi öldürmediniz?".
Binlerce! İşte bu kadardı. Binlerce kamp vardı.
Bunu herkes biliyor.
Şu kadın mesela...
- Hangi kadın? - Sürekli bakıp durduğun kadın.
Üzgünüm ama öyle.
Hangi kadından söz ettiğini anlamadım.
Ne yapardım biliyor musun?
Elime bir silah alır ve onu bizzat ben vururdum.
Hepsini vururdum.
Neden kapıları açmadınız?
Bunu hepinize sordum ve bir cevap alamadım.
Kurbanlardan ikisi şu anda mahkemede. Onlar bir cevabı hak ediyorlar.
Hepinizde bu SS tutanağının bir örneği var.
Bu tutanak, olay olduktan hemen sonra, hepiniz tarafından yazılmış...
...onaylanmış ve imzalanmış. Yazılı tutanakta...
...hepiniz yangın bitene kadar durumdan haberiniz olmadığını belirtiyorsunuz.
Ama bu doğru değil, öyle mi?
Doğru değil.
- Ne sorduğunuzu anlamıyorum. - Öncelikle,
- ...neden kapıları açmadığınızı soruyorum. - Apaçık.
Bariz sebeplerden ötürü.
- Açamazdık. - Neden açamazdınız?
Biz gardiyandık.
İşimiz mahkûmları gözetim altında tutmaktı.
Kaçmalarına izin veremezdik.
Anlıyorum. Kaçmış olsalardı suçlanabilir,
...cezalandırılabilir, idam bile edilebilirdiniz?
- Hayır. - Öyleyse ne?
Kapıları açsaydık, karmaşa çıkabilirdi.
Nasıl düzeni sağlayabilirdik?
Her şey çok hızlı oldu. Kar yağıyordu. Bombalar,
...alevler... Tüm köyü alevler sarmıştı.
Sonra çığlıklar başladı. Her şey daha da kötüye gitti.
Herkes dışarı koşuştururken, kaçmalarına izin veremezdik.
Veremezdik. Onlardan biz sorumluyduk!
O halde, neler olduğunu biliyordunuz. Biliyordunuz ve bir tercih yaptınız.
Kaçmaları riskini...
...göze almaktansa, onları ölmeye terk ettiniz.
Diğer davalılar sizin hakkınızda bir suç duyurusunda bulundular.
Bu suç duyurusundan haberiniz var mı?
Sizin sorumlu olduğunuzu söylüyorlar.
Bu doğru değil. Ben gardiyanlardan sadece biriydim.
- Sorumlu oydu! - Oydu!
- Elbette sorumlu oydu. - Bu tutanağı siz mi yazdınız?
Hayır, hayır. Ne söyleyeceğimizi beraberce kararlaştırdık. Onu birlikte yazdık.
O yazdı! Tutanağı o yazdı!
- Bu doğru mu? - Hayır!
- Evet, sen yazdın! - Kimin yazdığının önemi var mı?
- O yazdı! - El yazınızın bir örneğini...
- ...görmem gerekiyor. - Benim...
- El yazım mı? - Evet. Tutanağı kimin yazdığını...
- ...belirlemem gerekiyor. - Özür dilerim ama bu nasıl uyar, gerçekten anlamıyorum.
- Neredeyse 20 yıl geçti. - Ona bir kâğıt verin. Dava vekili, kürsüye yaklaşın.
Gerçekten 20 yıl öncesinin el yazısını bugünkü ile karşılaştıracak mısınız?
Dava vekili, kürsüye yaklaşın.
Üzgünüm.
Seni dinlemeyi tercih ederim.
Buna gerek yok.
Tutanağı ben yazdım.
Sessizlik, lütfen.
Asayiş!
Seminerleri sektiriyordun.
Sanıklardan biriyle ilgili...
...küçük bir bilgiye sahibim.
- İtiraf etmediği bir şey. - Ne bilgisi?
Sana açıklamama gerek yok.
Bu son derece açık. Bunu mahkemeye bildirmek gibi ahlaki bir görevin var.
Bu bilgi sanığın lehine.
Davasında ona yardım edebilir.
Hatta sonucu bile etkileyebilir, kuşkusuz hükmü de.
- Öyleyse? - Bir sorun var.
Sanığın kendisi bu bilginin gizli kalmasına karar verdi.
- Bir dakika, lütfen. - Affedersiniz.
Hangi nedenlerden dolayı?
Çünkü utanıyor.
Neden utanıyor?
- Onunla konuştun mu? - Elbette hayır.
Neden "elbette hayır"?
Yapamam.
Bunu yapamam.
Onunla konuşamam.
Ne hissettiğimiz önemsizdir. Tamamen önemsiz.
Asıl soru ne yaptığımızdır.
Eğer senin gibi insanlar, benim gibilerden ne olduğunu öğrenmezse...
...o halde neyin anlamı olabilir ki?
Schmitz!
Ziyaretçin var.
Sessiz olun, lütfen!
Gertrud Ballow.
Andreas Michael Springer.
Michael Berg.
Walter Sherman.
Vakit doldu.
İçeri gelecek misin?
Zamanını harcayan sensin.
Sorun ne?
Nereye gidiyorsun?
Özür dilerim.
Tek başıma uyumalıyım.
- Nazi! - Nazi orospusu.
Nazi!
Sessizlik lütfen! Sessizlik lütfen!
Herkes ayağa kalksın!
Mahkeme, sanıklar...
...Rita Beckhart, Caroline Steinhoff,...
...Regina Kroit, Angela Zeva...
...ve Andrea Luhmann'ı...
...300 kişinin cinayetine müştereken yardım ve suça teşvikten suçlu bulmuştur.
Mahkeme, sanık Hanna Schmitz'i...
...300 kişinin cinayetinden dolayı suçlu bulmuştur.
Mahkeme, sanıklara şu cezaları vermiştir:
Rita Beckhart, Karolina Steinhof...
...Regina Kreutz, Angela Zieber ve Andrea Luhmann...
...her biriniz, dört yıl ve üç ay hapis cezasına çarptırıldınız.
Hanna Schmitz...
...kendi itiraflarınızın ışığı altında ve özel rolünüzden dolayı...
...farklı bir kategoride değerlendirildiniz.
Mahkeme, sanık Schmitz hakkında ömür boyu hapis cezası vermiştir.
Nereye gidiyoruz?
Vardığımız zaman söylerim demiştim.
- Bana sürprizleri sevdiğini söyleyen sendin. - Sürprizleri severim.
Büyümüş, değil mi?
Bilmiyorum. Son gördüğümden beri o kadar zaman geçti ki Michael, ne diyebilirim?
Benim hatam. Haber vermeden gelmemeliydik.
Babam kendi evinde yaşayacak.
Anne, korkarım kötü haberlerim var.
Julia'nın haberi var. Ona anlattım.
Gertrud ve ben boşanıyoruz.
Babanın cenazesi için bile gelmedin ama bu yüzden geldin, öyle mi?
Benim için bu şehre gelmek kolay değil.
- Gerçekten o kadar mutsuz muydun? - Söylemek istediğim bu değil.
- Kastettiğim şey bu değil. - Ne öyleyse?
Gertrud için endişelenme. Onunla ilgileneceğim.
Gerçi o sonuçta bir eyalet savcısı, yani benden oldukça fazla kazanıyor.
Michael...
...Gertrud için endişelenmiyorum.
Senin için endişeleniyorum.
İlham perisi, bana adamın şarkısını söyle...
Mücadelenin ustası olan adamın...
Truva'nın kutsal tepelerini yağmaladıktan sonra...
215, mektubun var.
217, mektubun var.
220, mektubun var.
1219.66215.
Numara?
Aç bakalım.
Deneme, deneme. 1-2-3, deneme.
Homeros'un Odise Destanı.
Homeros'un Odise Destanı...
İlham perisi, bana adamın şarkısını söyle...
Mücadelenin ustası olan adamın...
...Truva'nın kutsal tepelerini...
...yağmaladıktan sonra tabii ki atını yeniden süren adamın.
"Küçük Köpekli Kadın" Yazan, Anton Çehov.
“Gezide yeni bir sima belirdiğine dair bir söylenti dolaşıyordu...
...küçük köpekli bir kadın.”
Dimitri Dmitriç Gurov, iki haftadır Yalta'daydı...
...kendisini evinde gibi hissediyordu ve yeni gelenlerle ilgilenir olmuştu.
Verney'in cumbasında otururken,
...sahilde yürüyen genç bir kadın gördü.
Sarışın, orta boylu genç kadın, bere giymişti...
Bir kitap almak istiyorum.
Hangi kitabı?
"Küçük Köpekli Kadın" var mı sizde?
Adın ne?
Hanna Schmitz.
Küçük Köpekli Kadın...
Küçük köpekli kadın.
...Köpek
Bir, iki, üç, dört, beş, altı.
Küçük köpekli kadın.
- Mektup yok mu? - Yok. İmzala.
- Michael Berg siz misiniz? - Evet.
Beni aradığınız için teşekkür ederim. Mektubumu aldınız mı?
Önümde duruyor.
Diyeceğim şu, Hanna Schmitz çok yakında tahliye edilecek.
Hanna, yirmi yıldan uzun bir süredir hapisteydi.
Bir ailesi yok.
Arkadaşları yok.
Tek bağlantısı sizsiniz.
Bana onu ziyaret etmediğiniz söylendi.
Hayır, gelmiyorum.
Dışarı çıktığı zaman, bir işe ve...
...yaşayacak bir eve ihtiyacı olacak.
Ona modern hayatın ne kadar korkutucu geldiğini tahmin edemezsiniz.
Sizden başka bunu isteyebileceğim kimse yok.
Eğer onun sorumluluğunu almıyorsanız...
...Hanna'nın bir geleceği yok demektir.
Çok düşüncelisiniz.
Haberdar ettiğiniz için teşekkürler.
- Michael Berg siz misiniz? - Evet.
Ben Louisa Brenner. Günaydın.
- Nasılsınız? - Sizi daha erken bekliyorduk.
Sizi uyarmam gerek, uzun süre Hanna kendisini ayakta tuttu.
Çok azimliydi. Son birkaç yıldır değişti.
Kendini bıraktı.
Sizi doğruca kantine götürüyorum.
Akşam yemeklerini yeni bitiriyorlar.
Masa dörtte.
Büyümüşsün, çocuk.
Terzi olan bir arkadaşım var...
Sana bir iş verecek.
Ve kalacağın bir yer de buldum. Hoş bir yer.
Oldukça küçük ama hoş bir yer.
- Orayı seveceksin. - Teşekkür ederim.
Çeşitli sosyal programlar var. Seni kaydettirebileceğim kültürel etkinlikler.
Ve halk kütüphanesi çok yakınında.
Çok okuyor musun?
Okunmasını tercih ederim.
Artık bitti, değil mi?
Evlendin mi?
Evlendim. Evet, evlendim.
Bir kızımız var.
İstediğim kadar onu göremiyorum ama.
Çok daha fazla görmek isterdim.
Evlilik yürümedi.
Geçmişi düşünmek için çok zaman ayırdın mı?
- Seninle olan geçmişi mi kastediyorsun? - Hayır.
Hayır, benimle olanı kastetmemiştim.
Duruşmadan önce, hiç geçmişi düşünmemiştim.
Hiç düşünmem gerekmemişti.
Peki şimdi?
Şimdi neler hissediyorsun?
Ne hissettiğimin hiçbir önemi yok.
Ne düşündüğümün hiçbir önemi yok.
Ölüler hâlâ ölü çünkü.
Öğrenebileceğinden emin değildim.
Ama öğrendim, çocuk.
Okumayı öğrendim.
Önümüzdeki hafta seni almaya gelirim, olur mu?
Güzel bir plana benziyor.
Sessiz sedasız veya gürültülü patırtılı yapabiliriz.
Sessiz sedasız olsun.
Pekâlâ, sessiz sedasız olsun...
...sessiz sedasız.
- Kendine iyi bak çocuk. - Sen de. Haftaya görüşürüz.
Hanna Schmitz'i almaya geldim.
Lütfen oturun.
Eşyalarını toplamamış.
Ayrılmayı hiç düşünmemiş.
“Gezide yeni bir sima belirdiğine...
...dair bir söylenti dolaşıyordu...
...küçük köpekli bir kadın.”
Bana bir not bırakmış...
...vasiyet gibi bir şey.
Sizinle ilgili kısa bölümü okuyayım.
"Eski çay kutusunun içinde para var.
Bu parayı Michael Berg'e verin.
Bankadaki 7,000 mark ile birlikte...
...yangında kurtulan kadının kızına göndersin.
Parayı o kız için biriktirdim.
Ne yapacağına o karar versin
Michael’a selamlarımı iletin
- Bayan Mather? - Evet.
- Michael Berg olmalısınız. - Evet.
Sizi bekliyordum.
- Lütfen. - Teşekkür ederim.
Sizi Birleşik Devletlere getiren nedir? Tüm açıklığıyla anlatır mısınız?
Zaten buradaydım. Boston'daki bir konferansa katıldım.
- Avukat mısınız? - Evet.
Mektubunuz şaşırttı ama yine de tam olarak anladığımı söyleyemem.
- Duruşmaya katılmış mıydınız? - Evet. Neredeyse yirmi yıl oldu.
Hukuk öğrencisiydim. Sizi hatırlıyorum. Annenizi çok net hatırlıyorum.
Annem İsrail'de öldü. Uzun zaman oldu.
Üzüldüm.
Devam edin, lütfen.
Belki de duymuşsunuzdur,
Hanna Schmitz kısa bir süre önce öldü. İntihar etmiş.
Arkadaşınız mıydı?
Bir tür arkadaştı.
Hepsi bu.
Hanna, yaşamının önemli bir kısmında okuma yazma bilmiyordu.
Bu yaptığı şeylerin bir açıklaması mı?
- Hayır. - Veya bir özür mü?
Hayır, hayır.
Hapiste, kendi kendine okuma yazma öğrendi.
Ona kasetler gönderdim.
Birilerinin ona okuması hep hoşuna gitmiştir.
Şunu neden açık bir yüreklilikle anlatmıyorsunuz?
En azından bu şekilde anlatarak.
Nasıl bir arkadaşlığınızın vardı?
Gençken, Hanna ile bir ilişkim vardı.
Size yardımcı olabileceğimi sanmıyorum, Bay Berg.
Ve...
...yapabilecek olsam bile yapmak istemiyorum.
Onunla birlikte olduğum zaman neredeyse on altı yaşlarındaydım.
İlişki sadece bir yaz sürdü. Ama...
Ama ne?
Anlıyorum.
Hanna Schimitz, hayatınıza yapabileceği etkinin farkında mıydı?
Başka insanlara çok daha kötüsünü yaptı.
Kimseye söylememiştim.
İnsanlar her zaman kamplarda neler öğrendiğimi sorar.
Ama kamplar iyileştirme demek değildi.
Bu yerlerin ne olduğunu sanıyorsunuz? Üniversite mi?
Öğrenim görmek için oralara gitmedik.
İnsan, bu şeyler hakkında açık olur.
Ne istiyorsunuz? Kendinizi daha iyi hissedebilmek için bağışlanmasını mı?
Duygusal boşalma istiyorsanız,
...tavsiyem sinemaya gitmeniz. Lütfen.
Gidin edebiyatla ilgilenin.
Ama kamplara gitmeyin.
Kamplardan hiçbir şey anlaşılmaz.
Hiçbir şey.
Size...
...size parasını bırakmak istemiş.
- Yanımda getirdim. - Ne yapmak istemiş?
Uygun görürseniz.
Buyurun.
Küçük bir kızken, hazinelerimi içine koyduğum bir çay kutum vardı
Tam olarak bunun gibi değildi. Üzerinde Kiril harfleri vardı.
Kampa giderken yanıma almıştım. Ama çalınmıştı.
- İçinde ne vardı? - Duygusal şeyler.
Köpeğimizden bir tutam tüy. Babamla gittiğimiz...
...operaların biletleri. İçindekiler için çalınmamıştı.
Değerli olan şey...
...teneke kutunun kendisiydi.
Bununla ne yapabilirdiniz?
Bu parayla yapabileceğim bir şey yok.
Yahudi soykırımı ile ilgili bir yere verirsem, bana...
...affetmek ya da...
...onun gibi gelir. Hem böyle bir şeyi yapmak istemem,
- ...hem de bağışlayıcı bir konumda değilim. - Okuma yazma öğrenmeyi destekleyen...
...bir örgüte bağışlanabilir diye düşünmüştüm.
Güzel... güzel.
Bu konuda Yahudi bir örgüt olup olmadığını biliyor musunuz?
Olmasa şaşarım.
Her konuda Yahudi bir örgüt bulunur.
Ancak cehalet Yahudiler için pek sorun olmamıştır.
Neden arayıp bulmuyorsunuz? Parayı onlara gönderin.
Bunu Hanna'nın adına yapabilir miyim?
Öyle uygun görüyorsanız.
Teneke kutuyu saklayacağım.
Teşekkür ederim.
- Nereye gidiyoruz? - Sürprizleri seversin sanırdım.
Severim. Sürprizleri çok severim.
Hanna Schmitz 1922-1983
Bu kadın kimdi?
Anlatmak istediğim de bu.
Bu yüzden buradayız.
Anlat o zaman.
On beş yaşındaydım...
...okuldan eve dönüyordum.
Kendimi kötü hissediyordum...
...ve kadının biri bana yardım etti.
Çeviri: mets & Nocty